Share |

nûçe in "Edebî"

Pall Weşanê bi sê pirtûkan, dest bi weşana xwe kiriye. Pall Weşan, weşanxaneyeke ku navenda wê li Amedê ye û di payîza 2022yan de dest bi kar û barên xwe kiriye. Weşanxaneyê weke destpêk, pirtûka "Şeva Dizên Solstîsê" ya Bîlal Nergizli, "Lerza" Qasim Pîro û "Siya yê Din" ya Hesen Ildizî çap kiriye. Pirtûkên Nergizlî û Ildizî çîrok in, a Pîroyî jî roman e.

Enstîtuya Çanda Kurdî ya Vîyanayê "Xelata Şerefnameyê ya Çand û Zimanê Kurdî" ya sala 2022yan dîyarî nivîskarê navdar Firat Cewerî kir. Birêz Cewerî, ku ev çil sal in di warê kurdî de dixebite, roja şemîyê, 5ê Mijdara 2022yan, ji bo wergirtina xelatê ji hêla Enstîtuya Çanda Kurdî ya Vîyanayê ve hat vexwendin.

Malbenda Helebê ya Rewşenbîrî semînerek li ser jiyana Dr. Nûredîn Zaza û xebata wî da.  Malbenda Helebê ya Rewşenbîrî semînerek li ser jiyan û keda Dr. Nûredîn Zaza da. Semîner bi tevlêbûna nûnerên partiyên sivîl, partiyên siyasî û mamoste li navenda malbendê ya li taxa Şêxmeqsûdê hate dayîn.  

    Komîteya Xelata dahênanî ya seydayê Cegerxwîn biryar da, ku xelata xwe di warê helbestê û xizmeta wêje û çanda kurdî de bide torevanê kurd Bedirxan Sindî,

   Hevgirtina Rewşenbîrên Rojavayê Kurdistanêʹ xelata afrîneriyê ya Mîhrîcana Rojava ya Çand û Hunerê da hunermenda opera Mizgîn Tahir û lêkolînerê ziman ê Kurd Berzo Mehmûd.

  Bi beşdariya hejamrek ji nivîskar û rojnamevan û hezkiryên wêjeya Kurdî û li binçavdêriya Dezgeha Sema ya Çand û Hunera Kurdî şeva îmzakirina roman ( şikirê di bêrîka bavê min de) û (deh roj li nexweşxaneya lêkolînê) ya nivîskara kurd Dîlan şewqî hate li darxistin li Hola Sema li Hotêla Capitol. Hewlêr di roja  Înê 25/11/2022 .

Ji alîye Weqfa Mezopotamyayê li Dîyarbekirê danasîna pirtûkên dersê û xebatê “kurdîzan” yên Kurdî (kurmancî) hate kirin. Weqfa Mezopotamyayê li Dîyarbekirê pirtûkên dersê û xebatê yên Kurdî bi navê “Kurdîzan” ku ji alîyên pisporên zimanê Kurdî ve hatine amadekirin da danasîn.

Bi diruşma "Em li vir in, ta dilopa dawîn a ximavê…û ta dilopa dawîn a xwînê" 8ʹemîn Mîhrîcana Rojava ya Çand û Hunerê di 11.11.2022 li Qamişloyê dest pê kir. Bi beşdariya 134 wêjevan, helbestvan, nivîskar û şêwekaran 8.Mîhrîcana Çand û Hunerê li navenda Hevgirtina Rewşenbîran a Rojavayê Kurdistanê (HRRK) ya li Qamişloyê dest pê kir.

Hezkirî û xwînerên nivîskar û helbestvan Arjen Arîdi 10emîn salvegera mirina wî de ew bi merasîmekê bibîr anîn.    

Ji bo 38’êmîn salvegera bîranîna helbestvan û wêjekarê kurd Cegerxwîn li Amedê merasîmek hat lidarxistin. Di merasîmê de kesên ku ked didin zimanê kurdî hat xelatkirin.

    Hejmara 101 ya ‘’Pênûsa Nû’’, hejmareke tijî nivîs û berhemên cûrbecûrin. Hûn dikarin gelek berheman di warê; Nerîn û gotar, Ziman, Dîrok, Lêkolîn, Hevpeyvîn, Wergerandin, Çîrok, Folklor û Helbestan jî bixwînin. Di vê hejmarê de, nivîs û berhemên 30 nivîskar û helbestvanî hatiye weşandin.

      Li Amedê bi navê "Rojên wêjeya berawirdî yên Amedê 4" rojên wêjeyê li dar dikevin. Di çalakiya ku di navbera 21 û 30'e vê mehê de dê li dar bikeve de gelek mijarên cuda hene.  

  Di salvegera pêncemîn a referanduma serxwebûna Kurdistanê de, roja yekşemê 25ê Îlona 2022an de, Pêncemîn Festîvala Rewşenbîrî ya Duhokê dest bi karên xwe kir Bi amadebûna Serok Mesûd Barzanî û beşdarbûna 135 nivîskaran ji her çar perçeyên Kurdistanê û welatên Ewropayê, Pêncemîn Festîvala Rewşenbîrî ya Dihokê dest bi çalakiyên xwe kir.

Piştî derketina pirtûka yekemîn 20 sal derbas bûne. Tam 20 sal, ji 5’an yekê sedsalê û di van 20 salan de nêzî 20 pirtûkan… Em qala nivîskar Omer Dilsoz dikin. Ew dibêje, “Ez dibêjim qey bi qasî kîso be jî min rêkek, şopek li dû xwe hiştiye, rengek edebiyatê hatiye pêş. Ev ji bo min cihê dilxweşiyê ye. Ev jî dibe sebeb ez dewam bikim.”  

    Bi helkeftina salvegera 50î li ser koça dawî a Kurdperwer ȗ Helbestvanê navdar Qedrî Can (1911 -1972), YNRKS ȗ Komîta birêvebirina Mihrecana toreyî derbarê jiyan, helwêst ȗ xebatên vî ronakbîrê mezin li darxist: Mêvanên mihrecanê evbûn; Mamoste Mizgîn Qedrî Can Lêkolînvan Dr. Ibrahîm Mahmoud Torevan Edîb Çelkî

Yekîtiya Nivîskarên Kurdistana Sûriya duhî di roja yekşemî 7ê Tebaxê de, li bajarê Qamişlo "Hola Osman Sebrî" ya "Partiya Yekîtiya Kurdistan -Sûrya", bi rêzdarî simînarek bi boneya yekemîn salvegera koça dawiyê ya Prof. Dr. Kinyaz Ibrahim Mîrzoyêv, bi amadebûna hejmarek ji nivîskar û rojnamevanan û bi beşdariya malbata xwedêjêrazî bi rêya online lidar xist.  

    Di bin çavdêriya yekîtiya nivîskarên kurd li sûriyê ahenga imzakirina pirtûka (Mistek Ji Cêza Keleporê) ya nivîskar û lêkolînvanê Kurd Abbas Isma’il li bexçê nivîsîngeha Yekîtîyê li bajarê Qamişlo hate li darxistin .

Hevgirtina Rewşenbîrên Rojavayê Kurdistanê (HRRK) şahiya îmzekirina 6 pirtûkan li Xwaringeha Çarçela ya bajarê Dêrikê li dar xist. Bi dehan rewşenbîr, wêjevan û nivîskar di şahiyê de amade bûn.

Navenda PENa Kurd kongreya xwe ya 11emîn di 9ê Tîrmeha 2022an de li bajarê Oldenburgê yê Elmanyayê bi beşdariya zêditirî 70 endaman pêk anîye. Kongre bi dirûşma “Zimanê Me Hebûna Me Ye!” pêk hatiye û derbarê xebatên Navenda PENa Kurd û xebat û têkoşîna rewşenbîriya kurdî de nîqaş û nirxandin hatine kirin.  

  Bi projeya Belongings ya di navbera mala wêjeyê (Wêjegeh Amedê) û Mala Wêjegeha Samî Tjállegoahte ya li Swêd, di çarçoveya hevnasîna wêje, çand û zimanê gelê Kurd û Samî de,

Di pêşengîtiya Yekitiya Rewşenbîrên Herêma Cizirê ku her çarşem li baxçeyê Xwendinê semîner tên dayîn, roja çarşemê 29-6-2022jî keça seydayê Cegerxwîn Suad Cegerxwîn qala bavê xwe ji rewşenbîran re kir.

Di rêze çalekiyên xwe ye havînî de Yekîtiya Nivîskarên Kurd-Duhok li roja 23/6/2022 Dr. Arif Hîto simînarek li bexçê yeketîya Nivîskarên kurd - Duhok pêşkêş kir û têde behsa  proseya wergerandinê û wergerandina helbestê, .

  Sadiq Bahaedîn Amedî yek ji wan nivîsera bo yên jîyana xwe terxankirî jibo ziman û edebîyat û komkirina folklora Kurdî, her ji salên hefteyan dest bi çapkirina pirtûken ziman û edebîyata klasîka Kurdî kiriye.

Beşdaran di Konferansê de behsa mafê perwerdehiya bi zimanê Kurdî û fermîkirina wê kirine.Navenda PENa Kurd li Stockholmê,