Share |

Gotar in "Edebî"

Werin. Erê werin em vî lehengê kurd û Kurdistanî bibîr bînin. Em bîranîna Mîr Dr. Kamîran Alî Bedirxan du gisin û sê gîsin bikin. Evê ku tev jiyana xwe ji Kurd û Kurdistanê re terxan kir; bi serketinên welatê xwe re geşdibû, bi têkçûnan re xemgîn dibû û dilê wîdihat givaştin.

Amedekirin: Demhat Dêrikî  

Di destpêka çerxê bîstan de, bajarê Amûdê tekane bajar bû di Beriya Mêrdînê û Cizîrê de. Ne Qamişlo hebû, ne Hesekê,

  Dibêjin temenê teyrê baz derdora 70 salî ye .li ser bextê Kerîmo be min ev agahî ji wî girt. Bi her halî dibêjin piştî 40 salî nuklê wî tûj ko û hişk dibin her wiha nenûkên lingê wî û nema dikare nêçîrê bike.

  Mîr Celadet Alî Bedirxan, ev lehengê kurd, yê ku tev jiyana xwe li ser du eniyên şer,

Bi helkeftina 119 saliya roja derçûna rojnameya (KURDISTAN) a dayik, ku 22ê nîsanê ye, min di çend rojên derbasbûyî

  Konê Reş   Di rojbûna Arjen Arî, yekê Nîsanê derew nekir û rastgo bû.. Têde zayîna Arjen Arî xwe diyar û ew bû dengê Diyarbekir..

Herdu nemir ên ku mirin mirandin,kesayetiyên ku jiyana asteng westandin, bi viyan ên xwe dildarî vejandin.Ji hîmên ked û bizavên xwe yên bê hempa, di bindariya welat ê merc dijwar de (parçebûn, hejarî, têkilhevî, veqetandin) bilindbûn bi serfirazî ava kirin. Hunermand ê xwedan peyam  li pey amancan peziya ,di hemî çaterî yê rêyan de li jiyangeha xwe digeriya ,ewî mebesta xwe dirawestgeha şoreşê de dît.

  Li bajarê Wuppertal ê Elmanyayê, di 25.02.2017 de, hejmarek ji kedkarên çanda kurdî ku li welatên Ewrupayê dijîn,

Roja 9 tebaxê 1972 helbestvanê Kurd Qedrî can koça xwe ya dawî kir û îsal 44 sal li ser koçkirina nixuriyê kovara Hawarê Helbestvan Qedrî Can ne weke ku Mîr Celadet Bedirxan ew binav kiriye, derbas dibin.

   ‘Sêyemîn Mehrîcana Kurteçîrokê ya Rojava’ bi durişmeya “Li ser lorîkên dayîkan em çîrokên xwe birêsin” bi beşdariya 55 çîrokên ji Rojava, Başûrê Kurdistanê û Ewrûpayê destpê kir.  

2yemîm Pêşangeha Pirtûkan a Amedê ku Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê li dar dixe bi beşdariya 72 weşanxaneyan li Sumerparkê dest pê kir. Hevşaredar Gultan Kişanak di pêşangehê de axivî, diyar kir ku TUYAP ji ber hin sedeman pêşangeh venekir û got, “Ji ezmûna sala par diyar bû ku em dikarin vî karî bikin.”

Ji Evîna Rojên Kevin: Gorişme: Çavpêketina Serxetiyan û Binxetiyan Di salên 1961/1962/1963/an de, rola qaçaxa ku di gundên ber sînor re dibû, qube û mezin bû..

3yemîn Festîvala Şanoyê ya Amedê ku ji aliyê Şanoya Bajêr a Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê ve tê lidarxistin, bi lîstika Spîmend dest pê kir.  Hevşaredar Firat Anli bi destpêkirina festîvalê re lîstikvan û derhêner bi kulîlkan pîroz kirin û diyar kir ku gelê Amedê hefteyekê dê bi zimanê xwe li lîstikan temaşe bike û xwest ku salon vala neyêne hiştin.

Hozan Emîn  - Sadiq Behadînê Amîdî wêjevan û filoklorek nasekî bi nav û denge li devera Behdînan û di nava rewşenbîrên kurd de li tevayî Kurdistanê û zaniyarekî hêja

Îro 9/8/2015, salvegera koça dawî ya helbestvan û nivîskarê Kurd Qedrî Can e, ku 43 di ser wefata wî re derbas bûn. Qedrî Can, helbestvan û nivîskarekî Kurd bû. Ew bi navê Abdulqadir Can li Dêrika Çiyayê Mazî (Mêrdîn) di sala 1911'ê da hate cîhanê.

Hejmarek ji helbestvanên kurd li Rojavayê Kurdistanê bûne navdar û xwedî bandor. Lê berhemên gellek dahêneran ji wan hatine piştguhkirin. Herwiha jiyana wan jî di hejariyê de derbas bû û destnivîsên beşekî ji wan winda bûn.

Berken Bereh dibêje, her kurdekî divê di jiyana xwe ya rojane de bi zimanê xwe daxwaz, xwestek, êş, kul, hêrs, evîn û hemû derûniya xwe vebêje. Li Kurdistanê 15 gulanê wekî roja zimanê kurdî hatiye qebûlkirin.  Gelo di 21-mîn sedsalê de rewşa zimanê kurdî ku zêdetirî ji 40 mîlyon kes pê dipeyîve, çawaye?

    Min tu ji bîrê nekiriye bo  ji te dest pê bikim, min tu tewaw nekiriye û ne te bi dawî kiriye.

Nivîskarê navdar ê kurd Yaşar Kemal roja 28-2  li bajarê Stenbolê di temenê 92 saliyê de xatir ji jiyanê xwest. Navê rast ê Yaşar Kemal, Kemal Sadiq Gokçelî ye û sala 1923ê li gundê Hemîte yê bajarê Osmaniyeyê yê Tirkiyeyê hatibû dinê. Nivîskarê navdar ê kurd Yaşar Kemal di bûyerekê de çavekî xwe ji dest dabû. Jiyana wî ya zarokiyê pir dijwar bû.

Melayê zimanzan û helbestvan.. Melayê ku di bin bandora helbestên hevalê xwe Cegerxwîn de şiyar û serwextî derd, jan û nexweşiyên civata xwe bû û li ber şêx Elaeddînê Xiznewî rabû..

  Roj 13.11.1960î, roja bîranîna 54 saliya serpêhatiya Agirê Sînema Amûdê ye, roja şehîdbûna 280 xortên ciwan , xwendevanên dibistana Xezalî û Mutenebî li bajarê Amûdê.

Tevî rewşa me kurdên Rojava a aloz, diltezîn û dijwar, me çend nivîskarên kurd; Derwêş Xalib, Deham Hesen û ez, yên em pêwendîdarbûn bi Seydayê Cegerxwîn re li bajarê Qamişlo, berî çûna wî a Swêd, me ji erkê xwe dît ku em nehêlin roja koçkirina Seydayê Cegerxwîn derbas bibe bêyî ku em wî bibîr bînin.

 Ji nav van çend malbatên dêrîn, ku di bajarê Amedê de, ji sedê salan ve dijiyan, wek malbata: Zulfî Zade, Birincî Zade, Hacî Îbrahîm efendî û Cemîl Paşa,