Share |

هەوال in "ئەدەبیەکان"

ھەلبەستڤان جوان نەبی ژ سالا ٢٠٠٦ان ڤە تا رۆژا ئیرۆ، سوارێ ھەلبەستا خوەیە، کو ب خەباتێن خوەیێن بەرفرەھ کاریبوو شێوازێ ھەلبەستا خوە جیبجێ بکە د وێژەیا کوردی دە ل رۆژاڤایێ کوردستانێ. دیوانێ جوان د بن ناڤێ "ھەناسەیێن تە کو خەونا چەمەکی" ل قامشلۆ ھاتە وەشاندن، ب زمانەکی کوردی نەرم و تەنک، کو جوان ژ دەستپێکا خوە ڤە ڤی زمانی بکار تینە، کو دکە پرا د ناڤ کۆلانا کوردی و زمانێ وێژەیی دە.

  موحەمەد عەلی ئەترووشی، سینەماکار و رۆژنامەڤانێ کورد روژا 2-9-2018  ب ئەگەرا جەلتەیا دلی وەغەرا داوییێ کر هونەرمەند موحەمەد عەلی ئەترووسشی،   روژا 2-9-2018 ئێڤاری سعەت 19 ب ئەگەرا جەلەتیەکا دلی وەغەرا داوییێ کر و ل گۆرستانا شاخکێ یا باژارێ دهۆکێ هاتە ڤەشارتن وەغەرکری ئێک ژ ئەکتەرێن فلمێ نێرگز بشکڤین بوو و هەم د بوارێ راگەهاندنێ دا، هەم یێ سینەما و شانۆیێ ژی دا رۆلەکێ بەرچاڤ هەبوو.  

رۆژنامەڤانێ ناڤدار خەلەف زێباری کو یەک ژ دامێزرەنەرێ پشکا کوردییا دەنگێ ئامەریکا بوو ل واشنگتۆنێ کۆچا داوی کر.   زێباری کو ٢٠ سالان د رادیۆیێ دە کار کر، د مەھا گولانا ٢٠١٢ان دە ژبەر نەخوەشییا پشکێ و کێماھییا نەفەسێ نەچار مە کارێ خوە بەردە. دەنگێ وییێ تایبەت گەلەک باندۆر ل سەر گوھداران دھێشت و ئەو دکشاندن بەر خوە. زێباری بەری دەنگێ ئامەریکا ژی ل کوردستانا ئیراقێ بێژەری کربوو و تێکۆشینا کوردانیا دژی ساددام دە رۆلەکە گرینگ لیستیبوو.

بڕیارە شەشەمین فێستیڤاڵی شانۆیی لە ئامەد بەڕێوەبچێت و شانۆکارانی، ئیستەنبول، وان، سلێمانى، کەرکوک و مەهاباد بەشداریى تێدا بکەن و شانۆکانیان نمایش بکەن. لە ئازاری شانۆى شاری ئامەدەوە ئامادەکاری بۆ شەشەمین فێستیڤاڵی شانۆیى دەکرێت. فێستیڤاڵەکە بە دروشمی "لە خەونى رۆژەوە بەرەو ئازادی" و لە رۆژی ٤ تاوەکو ١٣ى ئایار / ١٤ى گوڵان بۆ ٢٣ى گوڵان بەڕێوەدەچێت.  

 لە تەمەنی 50 ساڵیدا خانمە شاعیر کەژاڵ ئیبراھیم خدر، بۆ دواجار ماڵئاوایی لە ژیان کردوو لە دوای خۆی بێجگە لە ھاوسەر و دوو کچ و کوڕێك، زیاتر لە 32 دیوانی چاپکراوی شیعری بە زمانەکانی کوردی و عەرەبی و فارسی و ئەمازیغی بەجێشتووە، جگە لە کەس و کارەکەی بەشێك لە نووسەرانیش باس لەوە دەکەن کەژاڵ ئیبراھیم، شاعیرێکی كورد پەروەر و خۆشەویست بووە لای خەڵكی كوردستان.

له‌ژێر درووشمی "به‌ره‌و تێپه‌ڕاندنی چوارچێوه‌ داخراوه‌كان" بنكه‌ی ڕووناكبیریی گه‌لاوێژ " بیست و یه‌كه‌مین فێستیڤاڵی گه‌لاوێژ له‌ ڕۆژانی 5 و 6 و 7ی نیسان دا له‌ شاری سلێمانی و له‌ هۆڵی ته‌وار به‌ڕێوه‌ده‌بات و خولی ئه‌مساڵیشی به‌ ناوی عه‌فرینه‌وه‌ ده‌بێت.  

درێورەسمەکێ ھەژی دا روژا چوارشەمبی ٢٨\٣\٢٠١٨رێڤە بەریا گشتی یا رەوشەنبیری وھونەری ل دھوکێ رێز ل وان روژنامە ڤانێن دھوکێ گرت ئەوێت بە ژداری رومالا شەرێ داگیرکرنا تورکیا ل سە ر عەفرینێ بووین.

  ل ئێڤاريا روژا دووشه‌مبێ (26/3/2018) ئاماده‌بوون وپشكداريكرن ل چالاكيا ئه‌ده‌بى يا (ئێكه‌تيا نڤێسه‌رێن كورد-دهوكێ) ب هه‌ڤكارى د گه‌ل: ئه‌نستيوتا گوته‌ يا ئه‌لمانى ل هه‌ولێرێ، وب ئاماده‌بوونا ژماره‌يه‌كا ماموستا وره‌وشه‌نبير ونڤيسه‌ران،

   هاوخوێنی پڵنگه‌كانی عه‌فرینگرادم عه‌بدوڵڵا په‌شیۆ شاعیری گه‌وره‌ی كورد له‌به‌رامبه‌ر له‌شكركێشییه‌كه‌ی سوپای توركیا بۆ سه‌ر شاری عه‌فرین بێ ده‌نگی شكاندو دوایین شیعری خۆی به‌ ناوی عه‌فرینگراد بڵاوكرده‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش ده‌قی شیعره‌كه‌یه‌تی..

  ژ بزاڤ و چالاکیێن یەکیتیا نڤیسەرێن کورد-دھوک و د وەرزێ خوە یێ زڤستانێ دا، دێ ڤان چالاکیێن ل خوارێ ل دەمژمێر ٤:٣٠ ئێڤاری بگێریت: ١- 2017.12.26 د. فاضل عمر (وەرارا ئالیسەنگ: دناڤبەرا مێژوویێ و سەردەمی دا( ٢- 2017.12.27 ئەنوەر محەمەد تاھر (رۆمانڤێسێت جیھانی چەوا رۆمانان دنڤێسن، چەند نموونە(

  نووسەری گەورەی كوردستان بەختیار عەلی خەڵاتێكی ئەدەبی بە ناوی "نیلی زاكس" لە وڵاتی ئەڵمانیا وەك نوێنەری ئەدەبیاتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە دەست هێنا. بەگوێرەی هەواڵێك لە پەڕەی فەرمیی بەختیار عەلی لە تۆڕی كۆمەڵایەتیی فەیسبوك، ئەمڕۆ ڕێوڕەسمی بەخشینی خەڵاتی "نیلی زاكس" بۆ ساڵی ٢٠١٧ بە نووسەری گەورەی كورد بەختیار عەلی، وەك نوێنەری ئەدەبیاتی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بەڕێوەچوو، كە لەلایەن پارێزگاری دۆرتمۆندەوە پێشكەشی كرا.

ھەلبەستڤانا کورد گولنار علی بالاتەیی روژا ١٨/٦/٢٠١٧ وەغەر کر، بناڤێ تەڤ ئەندامێن يةكيتيا نڤیسەرێن کورد- دھوک. سەرخوشیێ ل خوە و مالبات و دوست و ھەڤالێن خودێ ژێ رازیێ دکەین. گولنار عەلی ھەلبەستڤان و کارئ وەرگیرانئ کریە وئەنداما دەستەیا نڤیسینئ یا گوڤارا پەیڤ بوو. و گەلەک بەرھەمێن وێ چاپبووینە ب زمانێ کوردی و عەرەبی. بو زانین ل ئەمریکا وەغەر کریە پشتی نەخوەشیەکا گران. جھێ وێ بەھشتا بەرین بیت.

  رێكخراوا شه‌دا یا كار و چالاكیێن ره‌وشه‌نبیری و هۆنه‌رى ب هه‌ڤكارى دگه‌ل ناڤه‌ندا لاوان یا دهۆكێ، چه‌ندیێن كار و چالاكیێن جودا ل ژبن ناڤ و نیشانێن حه‌فتییا ئه‌ده‌بى و هونه‌رى ده‌ستپێكرن، رێكخه‌رێن كارى ژى دیاردكه‌ن كو ئارمانجا وان یا سه‌ره‌كى، خزمه‌تكرنا هۆنه‌رێ ده‌ڤه‌رێ و لێك نێزیك كرنا هۆنه‌رمه‌ندێن رۆژئاڤا و پارێزگه‌ها دهۆكێ یه‌.  

ب دلەکی غەمگین دەزگەھا سەما یا چاندی و ھونەری نووچەیا کۆچکرنا ھەلبەستڤانێ ناڤدارێ کورد فەرھاد عچمۆ پشتی نەخوەشیەک گران بھیست. دەزگەھا سەما سەرساخیێ خوە پێشکێشی مالبات و خزم و دۆست و ھۆگر و تەڤایی نڤیسکارێ کورد دکە.

دوای خەباتێكی 18 مانگی، نووسەری بەناوبانگی كورد جان دۆست، رۆمانەكەی بەناوی كۆبانێ بڵاوكردەوە، لە مەراسیمێكدا كە لەلایەن دەزگای باس لە ئیستانبوڵ رێكخرابوو، جان دۆست بە واژووی خۆیی كتێبەكەی پێشكەش بە زۆرێك لە ئامادەبووان كرد. رۆمانەكە وەك یەكەم بەرھەم دەربارەی شاری كۆبانێی رۆژئاوای كوردستان و شەڕی ئازاد كردنەوەی شارەكە، ئێستا وەك بەرھەمێكی چاپكراو گەیشتووەتە دەست خوێنەرانی.   K24

ب ھەلکەفتا رۆژا زمانێ کوردی دەزگەھا سەما یا رەوشەنبیری و ھونەری وە ڤەدخوینە سەمینارەکە ھەڤبەش ل سەر ناڤێ (زمانێ کوردی د راگھاندن و وێژەیێ دە) ب بەشداریا: نڤیسکار و رۆژنامەڤان بەسام مستەفا ل سەر (زمانێ کوردی د وێژەیێ دە) نڤیسکار و لێکۆلینڤان خالد جەمیل مھەمەد ل سەر (زمانێ کوردی د راگھاندنێ دە) ئەڤ سەمینار ب سەرپەرشتیا ھۆتێلا کاپیتۆلە.  

نووسەرێکی ڕۆژئاوای کوردستان یەکەم ڕۆمانی خۆی چاپ دەکات و ئێوارەی ئەمڕۆش لە دوازدەیەمین پیشانگەی نێودەوڵەتیی کتێبی هەولێر بە واژۆی خۆی بڵاو دەکرێتەوە.  هۆشەنگ ئۆسێ، نووسەری کوردی ڕۆژئاوای کوردستان، یەکەم ڕۆمانی خۆی بەناوی "لەژێر بارگرانیی یەقیندا" بە زمانی عەرەبی و لە دووتوێی 380 لاپەڕە لەلایەن وەشانگەی (سوال) لە بەیرووتی لوبنان چاپ و بڵاو کردوووەتەوە و بڕیارە کاتژمیر 2ی دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ چوارشەممە 2017/ 4/ 12 لە پیشانگەی نێودەوڵەتیی کتێبی هەولێر ڕێوڕەسمی بڵاوکردنەوەی بە واژۆی خۆی بەڕێوە بچێت.

ژ بزاڤ و چالاکیێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دھۆک، ھەردو ھەلبەستڤانێن ھێژا ( دەیکا دالیایێ - تیرۆژ ) ل رۆژا پینجشەمبی ٢٠١٦/٨/٢٥ دەمژمێر ٦ ئێڤاری ل باخچێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد- دھوک ب ھەلبەستێن خوەیێن نازک و رەنگین ئێڤاریەکا ھەلبەستخواندنێ پێشکێشکرن.

ب ھەلکەفتا بیرانینا دوەمینیا کاریساتا شنگالێ، کۆمەلا چاندییا کوردی ل باژارێ میۆنخ ل وەلاتا ئالمانیا رابوو ب ل دارخستنا شەڤەکێ بۆ ھەلبەستڤانێ ناڤدارێ کورد در. بەدرخان سندی.

ئەنجومەنی قەڵەمی سوید خەڵاتی ئەمساڵی تۆخۆلسکیی پێشکەش کرد بە نووسەر، خەباتکاری مافی مرۆڤ و پارێزەری کورد محەررەم ئەربەی.   ئەم نووسەرە پاش وتاردانێک لە پەرلەمانی سوید لە ساڵی ٢٠٠٩دا لایەن حوکوومەتی تورکیاوە گیرا و حوکمی چوار ساڵ و نیو زیندانی بۆبڕایەوە. محەررەم ئەربەی ڕۆژی ١٣ی ئەم مانگە دێتە سوید و لە کۆنفرانسێکدا بەم بۆنەوە بەشداردەبێ. خەڵاتەکەش دوو ڕۆژ دواتر لە ڕێورەسمێکی تایبەتدا لە بینای ئا.بێ.ئێفی ستۆکهۆڵم وەردەگرێ.  

ئەنیستیتۆی کورد لە ستۆکهۆڵم لە چووارچێوەی کار و چالاکیەکانیدا، ڕۆژێکی تایبەت بە شێعر و هەڵبەستی کوردی بۆ سەرجەم زاراوە جیاوازەزەکانی زمانی کوردی بەڕێوە دەبات. لەو ڕێوڕەسمەدا شاعیر و هەڵبەستوانانی کورد لە چوواربەشی کوردستان بەشداری دەکەن، هەروەها ڕێوڕەرسمەکە شانۆ و سترانی کوردی لە خۆ دەگرێت. جێ ئاماژەیە ئەنیستیتۆی کورد – ستۆکهۆڵم، ڕوێوڕەسمی هەڵبەستی کوردی ئەمساڵ تەرخان کردووە بۆ بەرخۆدانی کوبانێ و تراژیدیای شەنگال.

  ب خەم وکوڤان ڤە ئيرو 15/7/2014 نوجەيا وەغەرکرنا ئەندامێ ئێکەتيا مە ، ھەلبەستڤانێ پێشمەرگە –رەمەزان عيسا – ژ سويد گەھشتە مە . بناڤێ ئێکەتيا نڤيسەرێن کورد – لقي دھۆک ، ئەم سەرەخوەشيێ ل خوە و مالبات وکەس وکارێن خودێ ژێ رازي و تەڤايا نڤيسەرێن کورد دکەين. ھەلبەستڤان رەمەزان عيسا ژ سالێن حەفتێيان دەست ب نڤيسينا ھەلبەستێ کربوو ورولەکێ باش د خزمەتا ئەدەب وزمانێ کوردي دا ھەبوو. رەحمەتي وەک پێشمەرگە گەھشبوو رێزێن شورەشێ . پشتي سەرھلدانا 1991 ڤەگەريا دھۆکێ.

    پشتی نه‌خۆشیه‌كا گران و پتری دوو سالێن وه‌رگرتنا چاره‌سه‌ریێ، د رێوره‌سمه‌كێ هێژا دا ته‌رمێ میدیاكارێ كورد كامیران ره‌شید به‌رواری ل گۆرستانا شاخكێ هاته‌ ڤه‌شارتن.

نەوەیەکی رۆشنبیری ناسراوی کورد جەمال عیرفان وەک باشترین راگەیاندنکار لە وڵاتی میسر خەڵات دەکرێ.