Share |

دیدار

      د.كەوسەر جەبارە، مامۆستا لە زانكۆی دهۆك، پسپۆڕە لە بواری سینەما، خاوەن پرۆژەی نووسینی كتێبێكە لەسەر سینەمای كوردی، یەكێك بووە لە بەشداربووانی هەشتەم فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی كوردستان بۆ فیلم كە لەشاری هەولێر بەڕێوەچوو، ئەندامی لیژنەی دادوەری كورتە فیلمی فیستیڤاڵەكە بوو، ئێستا خەریكی ئامادەكردنی تێزی دكتۆرایە بە ناوی توێژینەوەیەكی بەراوردكاری لە نێوان سینەما و ئەدەب.  

جان دۆست، نڤیسەر و ھەلبەستەڤان و رۆماننڤیسێ کورد ل سالا 1965ێ ل باژێرێ کوبانێ ژ دایکبوویە. زانینگەھا حەلەبێ پشکا بایۆلۆژی ب دوماھی ئینایە، ژ سالا 2000 ێ و ھەتا نوکە ل ئەلمانیا دژیت. دیوانا وی یا ئێکێ ب ناڤێ (قەلای دمدم) ل ئەلمانیا و پاشان د ھەمان سال دا ل ئستەنبولێ بەلاڤبوویە، ھەتا نوکە 7 رۆمان نڤیسینە ئەو ژی (مژاباد، سێ ھەڤناڤ و سێدارەک، میرنامە، مارتینی بەختەوەر، عیشق المترجم، دم علی المئژنە، نواقیس روما) و چەندین پرتووکێن دی وەرگێراینە ل سەر زمانێن کوردی و عەرەبی.

ھەڤپەیڤین: ھۆزان ئەمین- ئازەر ئۆسێ شوێش ھەلبەستڤان و رۆژنەماڤەناکی کوردە، ل رۆژاڤایێ کوردستانێ، گوندێ خربە غەدیریێ گرێدایی باژارێ عاموودێ د پاییزا سالا ١٩٦٤  دە چاڤێن خوە ل ژیانێ ڤەکریە، دبستانا سەرەتایی ل گوندا ئامادەیی ل باژارێ عاموودێ قەداندیە و ل زانینگەھا حەلەبێ بەشێ ئەندەزیاریێ د سالا ١٩٨٨  قەداندیە.

ل سالا 1965ێ ل گونده‌كي نێزيكي قامشلۆ ژ دايكبوويه‌ و خواندنا خوه‌ يا ناڤنجي ل قامشلۆ خوانديه‌، لێ ژ به‌ر نه‌بوونا ده‌رفه‌تا خواندنا خوه‌ ل جي هشتيه‌،

ھەلبەستڤان و نڤیسکار شێخمووس سەفەر د 1977ل مێردینێ ژ داییکبوویە، د سالا 2012بوویە سەرۆکێ کۆمەلەیا نڤیسکارێن کوردا ئامەدێ،

 هه‌ڤپه‌يڤين: هۆزان ئه‌مين- شێخمووس ديكه‌ن نڤيسكاره‌كيچالاكێ‌كورده‌،ب خه‌باتێن خوه‌يێن لێكۆلين ل سه‌ر مێژوو و چاندا كورديل ئامه‌دێدهێت ناسكرن،ل سالا1954ل ناڤا به‌ده‌نا سوورێن ئامه‌دێژ دايكبوويه‌،بچووكاتيا خوه‌ د ناڤبه‌را تاخێ‌عه‌ليپاشا و گاورا دا تمامكريه‌،قوتابخانا خوه‌يا سه‌ره‌تاييو ئاماده‌ييل ئامه‌دێخوانديه‌،پاشان به‌رێخوه‌ دايه‌ ئه‌نقه‌رێو ل زانكۆيێپشكا

دەما سینەما کوردی تێ گۆتن بێ گومان دەرھێنەر و ئاکتەرێن وان فلمان تێن بیرا مرۆڤ، یەک ژ وان کەسێن کو موھرا خوە ل سنەما کوردی خستیە و ناڤوودەنگێ وی بەلاڤ بوویە، مانۆ خەلیله، کو وەک دەرھێنەرەک کورد د ناڤ سينەما جیھانی دە ھاتیە ناسکرن، و خودان رەولەک گرینگە د پێشخستنا بەرھەمێن سینەما کوردی  .

ژ بەر کو 25 سال د سەر بەلاڤکرنا چیرۆکا یەکەم یا نڤیسکار حەلیم یووسڤ دەرباسبوویە، ب ڤێ ھەلکەفتێ و ھەر وەھا ژ بەر کو وەشانخانیە پەیوەند ل ستەنبۆلێ ژ نووڤە وێ بەرھەمێن وی چاپ و بەلاڤ بکە، ل ستانبۆل و ئامەد و مێردین  بەحسا سەربۆریا خوە و سەردەمێن نڤیسکاریا خوە کر، یەک ژ دەڤەرێن کو  سەمینار دا ئامەد بوو، مە دەلیڤە دیت ڤێ ھەڤپەیڤینێ پێرە چێکن، و ب کێفخوەشی بەرسڤا مە دا.  

  ھونەرەمەند رۆنی جان ژ باشوور رۆژاڤایێ کوردستانێ یە، د تەمەنک بچووک دە دامارێ ھونەرێ پێرە خوە دا دەر، ل گەل کۆمێن ھونەری د شاھی و ھەلکەفتێن نەتەوی ستران دگۆتۆن، ب دەنگێ خوەیی زەلال و نازک ناڤدار بوو، و ل شەھیان و ئاھەنگێن تەڤایی ھەرێما جەزیرێ بەشداریا وی ھەبوو،

مامۆستا سوبحيئه‌حمه‌د ل رۆژئاڤايێ كوردستان ل گوندێ كێشكێ گرێدايێ باژارێ دێركێ ل سالا1955ێ ژ دايكبوويه‌ و هه‌ر ل وێرێ خواندنا خوه‌يا سه‌ره‌تاييقه‌دانديه‌ و ل زانينگه‌ها حه‌له‌بێ پشكا زمانێ ئنگليزيتمامكريه‌ و بوويه‌ مامۆسته‌يێ زمانێ ئنگليزيكريه‌،

ھەڤپەیڤین : ھۆزان ئەمین- ناڤێ وی یێ راست عبدالرحمن عمر ه، ل گوندێ گوردا گرێدایی جەندرێسێ ل دەڤەرا عەفرینێ ل باشوور رۆژاڤێ کوردستانێ سالا 1952 ژ دایکبوویە، و ھونەرا خوە ژ تەمەنەک بچووک ھین 7-8سالی بوو ژ دیوانێن گوندێ خوە فێر بوویە،

ھەڤپەیڤین : ھۆزان ئەمین-    د. زەردەشت حاجۆ، زمانزان و نڤیسکارێ کوردە. د سالا 1950دە ل رۆژاڤایێ کوردستانێ ژ دایک بوویە، ل ئالمانیا ژیانا خوە ددۆمینە،

  ھونەرمەندا کورد ئعتیدال ژ باشوور رۆژاڤایێ کوردستانێ باژارێ قامشلۆ یە، ژ بچووکتیا خوە دە ھەزا ھونەرێ پێرە پەیدا بوویە، و د ناڤا مالباتەکی ھونەرھەز دە رابوویە، و ستران گۆتنە د ناڤا کۆمێن ھونەری، و تەڤلی کۆما خەلات بوویە، و د گەل وان کاسێتەک تۆمار کریە و بەلاڤ کریێ،

ھۆزان ئەمین- شیار ئاگری ناڤەکی خویایە د ناڤا موزیکا کوردی ل رۆژاڤایێ کوردستانێ و سینۆر بەزاندنە و ئاستا ناڤداریا وی گھشتیێ باکوورێ کوردستانێ و ل ناڤا کوردێن ئەوروپا، شەھرەزایا شیار ئاگری نە تەنێ د ژەنینا ئامورێ تەمبوور و باخلەمێیە و ئاواز دانان و دابەشکرنا مووزیکێ دەیە،

په‌يڤاندن: زنارێ‌ عه‌دنانێ‌ مه‌ڵه‌يي- ژبۆ شۆره‌شێ‌، قێريه‌كا بلند بوو، ژبۆ سه‌رهلدانێ‌ ده‌نگێ‌ شاهيێ‌ بوو، پشتي سه‌رهلدانێ‌ ژي ده‌نگێ‌ گه‌لێ‌ خوه‌ و پارێزه‌رێ‌ فۆلكلۆر و كلاسيكێن كوردييه‌.

ئاسیا خەلیل ل باژارێ دێرکا حەمکۆ ل رۆژاڤایی کوردستانێ، ژ دایک بوویە، ب سالایە ب زمانێ عەرەبی و ڤێ دوماھیکێ ب کوردی ھەلبەستان دنڤیسە . ئەم ل دھۆکێ لێ راست ھاتن، کو ب سەرەدان یەکەم جار ھاتبوو ھەرێما کوردستانێ، و مە ل سەر کار و خەباتێن وێ ئەڤ ھەڤپەیڤین بۆ رۆژناما ئەڤرۆ چیکر. - ت وەک ھەلبەستاڤەنەکە کورد ب کورتی خوە چاوا ددە ناسکرن ؟

ھۆزان ئەمین-تەنگەزار مارینی نڤیسکارەکی کوردە ل رۆژاڤایێ کوردستانێ ل باژارێ تربەسپیێ سالا ١٩٥٩ھاتیە دنە، پسپۆریا کارمەندیا مەدیا نوو (communication, relation, presentation ) خوەندیە ،

ھۆزان ئەمین زمانزان و نڤیسکار ئامەد تیگریس د سالا ١٩٤٨دە ل باژارێ لجێ (ئامەد) ژ دایک بوویە. و ل باژارێ ئەرخانیێ دبستانا مامۆستەتیێ خوەندیە،  و ل گوندێن جنەزوور و شێخانا لجێ مامۆستەتی کریە.

ھەڤپەیڤین : ھۆزان ئەمین عبدالقادر موسا د سالا ١٩٦٩ ل باژارێ عاموودێ ( رۆژاڤایی کوردستانێ ) ژ دایک بوویە، و بەشێ زمان و تۆرەیا فرەنسی ل زانینگەھا حەلەبێ خوەندیە. ژ سالا ١٩٩٥ ل ئالمانیا دژی و نھا ل بەرلين دژی، دبستانا بلندیا ئالجە-سالۆمۆن سچولە – بەرلین بەشێ کارێ جڤاکی و پەرەوەردەیێ دخوینە و ل سەر گونجاندنا کوردا د جڤاکا ئالمانی دە تێزا خوە ئامادە دکە.

  ھۆزان ئەمین-  مەلێ ئەحمەدێ عەینبەرانی د 1946 ل گوندێ عەینبەران گرێدایی باژارێ سێرتێ ل باکورێ کوردستانێ ژ دایکبوویە . ب رێکا باڤێ خوە ھينی خوەندانا قورانا پیرۆز  بوویە ،

    مە ل کامپا دۆمیس ئا ئاوەرەیێن کوردێن رۆژاڤا سەرەدانا وی کر ، و د گەل تەمبوورا خوە ھات، و ب چەند سترانان ئەم کێفخوەش کرن، و ژ بۆ رۆژناما وار ب ڤی ئاوایی بەرسڤ دا.   ھەڤپەیڤین : ھۆزان ئەمین   - د دەستپێکێ دە ئەم ب خێرھاتنا تە دکن ، ئەم دخوازن تو خوە ب خوەندەڤانان رە بدێ ناسکرن ؟

  ھەڤپەیڤین : ھۆزان ئەمین- دەما ھونەرمەندەک ب ناسنامەیا خوەیا ھونەری خویا بە، لێ بێ ناسناماک کەسایەتی بە،  دەما مرۆڤەک کاربە ب سەدان تابلۆیان ب ئافرینە،

ديدار: هوزان ئه‌مين-ژ باشووري رۆژئاڤايێ کوردستانێ باژارۆکێ گرکێ لەگێيە، د سالا 1970 ژدايکبوويە. بەرھەڤۆکا خوە يا يەکەمين ب ناڤێ (کەزيزەر) ل به‌يرۆتێ ژ وەشانخانەيا ئامەردا سالا 2002 ئان دە وەشاند. بەرھەڤۆکا وييا دوەمين ب ناڤێ (بيستکەک گونەھ) د تيرمەھا 2006 دە ل شامێ ھاتە وەشاندن. مە دەليڤە ديت ئەم ل سەر نڤيسکاري و ھەلبەستێن وي چەند پرسان پێرە پارڤەبکن و ب سپاسێ بەرسڤا مە دە .

  ھەڤپەیڤین : هوزان ئة مين... محەمەد رۆناھی نڤیسکار و وەشانگێرەکی کوردە. د 1979 ان دە ل پیرانا ئامەدێ ژ دایکبوویە. د 2003  یان دە ل زانینگەھاین ئينونو بەشا جڤاکناسییێ خوەندیە. د مالپەرا ھابەردیارباکر، کۆڤارا W، کۆڤارا رەوشەن، کۆڤارا زەند و چرووسکێ، و ھەر ھەفتێ قونجکەک وی د رۆژناما ئازادیا وەلات دە ھەیە.